На 19 јуни 2025 година имав чест да ја одржам работилницата на тема
„Поставување дигитални граници и запознавање со Вештачка Интелигенција за семејства и професионалци“, во организација на Иванов Школа за Млади Лидери Алумни Асоцијација (ИСЛАА).
Оваа средба беше многу повеќе од класично предавање — беше разговор, рефлексија и момент на освестување. Работилницата ја осмислив како простор каде родителите, професионалците и младите лидери можат да зборуваат отворено за предизвиците што технологијата ги носи — без страв, без вина и без осуда.
Да научиме да живееме со технологијата – не под нејзина контрола
Денес не постои професија, семејство или генерација која не е допрена од технологијата. Таа е тука — во нашите уреди, во нашите навики, па дури и во нашите мисли. Но прашањето што го отворија учесниците беше суштинско: Дали ние ја користиме технологијата, или технологијата нè користи нас?
Токму тука започна најважната дискусија — како да воспоставиме здрав однос со дигиталниот свет, кој нема да нè исцрпува, туку ќе нè надополнува.
Говоревме за дигитални граници не како ограничување, туку како начин да го сочуваме менталниот мир и семејната динамика.
Родителите зборуваа за предизвиците со времето пред екран, професионалците споделија примери за прегорување поради постојана поврзаност, а младите дискутираа за влијанието на социјалните мрежи врз самодовербата.
Беше охрабрувачки да се види колку луѓе сакаат да растат, да учат и да постават свесни граници во сопствениот дигитален живот.



Запознавање со Вештачка Интелигенција – сојузник, не закана
Вториот дел од работилницата го посветивме на темата која предизвикува и восхит и страв – Вештачката Интелигенција (ВИ).
Многумина од присутните искрено признаа дека чувствуваат неизвесност, па дури и нелагодност кога се зборува за ВИ – страв дека машините ќе нè заменат, дека светот ќе стане премногу „вештачки“. Но токму тука започна магијата на дискусијата.
Зборувавме за тоа како ВИ не е непријател, туку алатка што ние ја обликуваме со нашите избори и вредности.
Кога ја користиме етички и свесно, таа може да стане наш сојузник:
- да ни помогне да организираме време,
- да го подобриме учењето,
- да создадеме креативни решенија,
- и најважно – да ја користиме за добро, наместо од страв.
Од таму произлезе и едно од најсилните согледувања на работилницата:
„Ако ние не ја воспитаме технологијата – таа ќе почне да нè воспитува нас.“
Отворен дијалог за стравовите и можностите
Работилницата беше целосно интерактивна.
Учесниците зборуваа отворено за своите лични искуства:
- за тоа како тешко е да се исклучиш од работа по завршено работно време,
- како е да си родител на дете кое расте со телефон во рака,
- и како да се пронајде балансот меѓу технологијата и човечноста.
Секој коментар, прашање и размислување беше вредност сама по себе.
Она што најмногу ме радуваше беше свесноста што сите ја покажаа — луѓе кои не се плашат да ги признаат своите слабости, но и кои знаат да ги препознаат сопствените предности; луѓе што разбираат дека односот со технологијата е дел од личниот раст.
Дигитална писменост како заедничка одговорност
Денешната дигитална писменост не е само техничко знаење. Таа е емоционална, социјална и етичка писменост.
Таа значи да разбереме што објавуваме, колку време поминуваме онлајн, како влијаеме врз другите и што им оставаме на нашите деца како пример.
Токму затоа, порака што сите ја понесовме дома беше едноставна, но длабока:
Време е да станеме подобра верзија од себе – не заради технологијата, туку заради тоа како ние ја користиме.
Кога ќе научиме да го менаџираме нашиот дигитален отпечаток, можеме да ги научиме и нашите деца на истото. Кога ние сме свесни, и тие ќе растат свесни.



Простор за поврзување и инспирација
Како и секогаш, најубавиот дел дојде на крајот – разговорите по завршувањето, со кафе, насмевки и блесок во очите. Се вмрежувавме, споделувавме идеи и ветивме дека оваа дискусија нема да заврши тука.
ИСЛАА создаде прекрасен амбиент за дијалог, поддршка и заедништво.
Ме радува што сè повеќе заедници во Македонија отвораат простор за вакви теми — затоа што иднината не е нешто што треба да ја чекаме, туку нешто што ја создаваме заедно.
Заклучок
Работилницата беше потсетник дека технологијата не треба да нè плаши, туку да нè поттикнува.
Сè започнува со една едноставна одлука:
да бидеме свесни, љубопитни и отворени за учење.
Кога свесно поставуваме дигитални граници, кога ја користиме ВИ со разбирање и етика, ние не само што стануваме подобри професионалци — туку и подобри родители, подобри модели за нашите деца.
Иднината не е нешто што доаѓа — таа е нешто што ја градиме, чекор по чекор, со љубопитност и храброст. 💙



